طبق ماده ۱ قانون تامین اجتماعی به منظور اجرا و تعمیم و گسترش انواع بیمههای اجتماعی و استقرار نظام هماهنگ و متناسب با برنامههای تامین اجتماعی، سازمان تامین اجتماعی تشکیل میگردد.
سازمان تامین اجتماعی به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وابسته است، اما دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی و اداری بوده و تمام بخشهای آن بهصورت کامل بر طبق اساسنامههای تصویب شده در این سازمان اجرا میشود. اصلیترین و مهمترین وظیفه این سازمان، تحت پوشش قرار دادن نیروهای کار، کارگران و سایر افرادی است که حقوق خود را از یک کارفرمای مشخص، دریافت میکنند. بیش از ۴۰ میلیون نفر تحت پوشش این سازمان قرار دارند و با واریز حق بیمه ماهانه این تعداد نیروی کار، منابع مالی سازمان تامین اجتماعی، تامین میشود.
سازمان تامین اجتماعی با هیچ سازمان و نهاد دیگری، دولتی یا غیر دولتی، قابل ادغام نیست و همیشه بهصورت مستقل اما در راستای اهداف تعیین شده برای نظام اقتصادی کشور فعالیت میکند.
برخی از مهمترین نامها و اصطلاحات مورد استفاده در قوانین بیمه را با هم مرور میکنیم:
- بیمهشده: فردی که بهصورت مستقیم تحت پوشش قوانین تامین اجتماعی است و با پرداخت مبلغی با نام «حق بیمه»، از این مزایای اعطایی استفاده میکند؛
- خانواده بیمه شده: فرد یا افرادی که به تبع فرد اصلی بیمهشده، از مزایای سازمان تامین اجتماعی بهره میبرند؛
- کارگاه: محل کار افراد است که فرد بیمهشده بر اساس دستور کارفرمای خود در آنجا فعالیت میکند؛
- کارفرما: شخص حقیقی یا حقوقی که افراد با دستور و درخواست مستقیم او، فعالیتهای محولشده را انجام میدهند؛
- حق بیمه: مبلغی که فرد بیمهشده بهصورت ماهانه از مبلغ حقوق خود به سازمان تامین اجتماعی پرداخت میکند و با پرداخت این مبلغ، امکان استفاده از مزایای سازمان تامین اجتماعی برای او فراهم میشود؛
- غرامت دستمزد: به مبالغی گفته میشود که در دوران بارداری، بیماری و عدم توانایی، در عوض دستمزد و یا حقوق، از سوی سازمان به افراد بیمهشده پرداخت میشود؛
- مستمری: مبلغی که در زمان فوت فرد بیمهشده، برای تامین مخارج زندگی به خانواده او پرداخت میشود.
اصنافی که شروع به فعالیت می کنند در ابتدا باید یکسری از قوانین را رعایت کنند. در گام اول پس از مشخص شدن کارگاه، باید به نزدیک ترین شعبه بیمه مراجعه و کد گارگاهی بیمه را دریافت کنند. برای بیمه بسیار حائز اهمیت است که مکان انجام فعالیت اقتصادی کاملا مشخص باشد.
در گام دوم پس از گرفتن کد کارگاهی، بازرس می بایست محل فعالیت را تایید کرده و فرم ها مربوط می بایست تکمیل شوند که از جمله ی این فرم ها، فرم ابلاغ الکترونیک است. روند روزنامه رسمی و آگهی ثبت شرکت هم در ادامه باید صورت پذیرد. پس از آن و با شروع فعالیت شرکت از طریق نرم افزار بیمه تامین اجتماعی، بیمه کارکنان را ماهانه محاسبه و فرم آن تکمیل می گردد. هر شعبه تامین اجتماعی دارای یک سری کارگذاری هایی است و بحث تمدید دفترچه و … در آنجا انجام می شود.
ماده ۲۸ قانون تامین اجتماعی چیست؟
حق بیمه از به میزان بیست و هشت درصد مزد یا حقوق است که هفت درصد آن به عهدهبیمه شده و هجده درصد به عهده کارفرما و سه درصد به وسیله دولت تامین خواهد شد.
- درآمد حاصل از وجوه و ذخائر و اموال سازمان.
- وجوه حاصل از خسارات و جریمه های نقدی مقرر در این قانون.
- کمکها و هدایا.
کسانیکه حقوق های بالاتری را دریافت می کنند، حق مسکن، بن نقدی و حق اولاد را به همین میزان دریافت می کنند. همچنین سازمان بیمه تامین اجتماعی تنها تا 7 برابر حقوق دریافتی را مشمول بیمه می کند و اگر شخصی حقوق بسیار بالایی داشته باشد بیشتر از 7 برابر را غیرمشمول درنظر می گیرد.
بخشنامه بازدید از دفاتر قانونی: (حسابرسی بیمه ای)
در گذشته بازدید از شرکت ها بابت حسابرسی هر ده سال و یا هر هشت سال یکبار انجام می شد و گاهی اوقات به برخی از شرکت ها نوبت نمی رسید. قانون تامین اجتماعی این است که لیست بیمه کارکنان باید به شکل ماهانه به شعبه مورد نظر ارسال شود. همچنین قراردادهایی که منعقد می شود، باید یک نسخه از آن به شعبه مربوطه ارائه شود.
اما چطور می توان مطمئن شد که حق بیمه آن ها به شکل کامل پرداخت می شود؟
حسابرسی بیمه ای بابت این دغدغه ایجاد شده که توسط موسسه حسابرسی تامین اجتماعی واقع در بلوار کشاورز تهران به اجرا درمیآید. حسابرسان بیمه لزوماً از خود تامین اجتماعی نیستند و به افراد دارای صلاحیت این موضوع محول می شود.
وظیفه ما در مقابل حسابرسها چیست؟
ماده ۴۷ قانون تامین اجتماعی
کارفرمایان مکلفند صورت مزد و حقوق و مزایای بیمه شدگان همچنین دفاتر و مدارک لازم را در موقع مراجعه بازرس سازماندر اختیار او بگذارند. بازرسان سازمان میتوانند از تمام یاقسمتی از دفاتر و مدارک مذکور رونوشت یا عکس تهیه و برایکسب اطلاعات لازم به هر یک از رؤسا و کارمندان و کارگران کارگاه و مراجع ذیربط مراجعه نمایند.
بازرسان سازمان حقدارند کارگاه های مشمول قانون را مورد بازرسی قرار دهند ودارای همان اختیارات و مسئولیت های مذکور در مواد ۵۲ و ۵۳ قانون کار خواهند بود. نتیجه بازرسی حداکثر ظرف یک ماه از طرف سازمان به کارفرما اعلام خواهد شد.
بخشنامه 3/11
یکی از مهم ترین بخشنامه هاست و سرفصل حسابرسی بیمه ای است.